Kontraseptif (Gebelik önleme-Doğum kontrol) Yöntemleri

Takvim yöntemi
Yumurta hücresi kendi yaşam yeteneğini ovulasyondan sonra sadece 1-2 gün, spermatozoidler ise kadın vücudu girdikten sonra 5 güne kadar tutabilmekte.

Demek ki, mayalanma ve hamileliğin en fazla meydana gelmesi ihtimali yumurtlamaya 5 gün kalmış ve yumurtlamadan 2 sonraki gün içinde oluşabilir. Bu da adet dönemini 7. Ve 18. günlerine rastlar. Adet döneminin bu günlerinde kadın ve erkek veya diğer doğum kontrol yöntemlerinin birinden kullanmalı, ya da cinsel ilişki genellikle yapmamalıdırlar. Bu seçenek adet döngüsü süresi 2-3 güne kadar değişebilen kadınlara uygun gelir.

Sıcaklık yöntemi
Her sabah (eş zamanlı olmak üzere) yatakta durmama şartı ile 5 dakika boyunca bağırsakta sıcaklık ölçülür. Normal adet döngüsü sırasında yumurtlama öncesi sıcaklık 0.2-0.40C iniyor ve ovulasyon-yumurtlama gerçekleştikten sonra 370C (ve daha fazla) artıyor. Bu zaman cinsel ilişki sonucu gebelik oluşumu tehlikesi oldukça yüksek olur.  Genel olarak bu saydığımız doğum kontrol yöntemleri az etkili sayılırlar.

Kontraseptif (Doğum kontrol )kimyasal yöntemleri
Kimyasal kontraseptif ilaçlar vajinaya düşmüş spermleri öldürüyor. Bu yüzden de onlara spermisitler (sperm öldürücü maddeler) denir. Spermisitler kullanımı daha rahat olup, kısa süre etki gösterir ve rastgele durumlarda ek rahatsızlıklar yaratıyor. Ayrıca onlar virüs ve bakterilere öldürücü etki göstererek cinsel organlarda iltihabi süreçlerin gelişiminin önüne alırlar. Spermisitler hap (tablet), fitil, jel, köpük ve diğer şekillerde bırakılıyor. Onların çoğunluğunun bünyesinde nonoksinol-9 maddesi olur. Jeller, köpükler sürede mukoza kuruyarak koruyucu tabaka oluşturur. Tablet ve fitilleri kullandıktan sadece 10-15 dakika sonra çözüldüklerini dikkate almak gerekir.

Kendi başına kimyasal yöntem pek etkili değildir. Bu yöntemi mekanik doğum kontrol yöntemleri ile birlikte uygulaması tavsiye edilir. Spermisitleri kadınlar her yaşta, hatta emzirme, doğum ve kürtajdan sonraki dönemlerde de kullanabilirler.

Mekanik doğum kontrol yöntemleri
En yaygın mekanik doğum kontrol yöntemleri prezervatif ve rahim içi diyaframlardır. Onlar bir görev taşırlar ki, bu da spermlerin içeriye doğru hareketinin önüne alarak rahim içine girmelerine  (sonuçta yumurta dölenmeye) mekanik engel oluşturmaktır. Servikal kapakçıklar ve diyaframlar rahim ağzına takılır. Onların seçilmesinde ve kullanılmasında doktora danışılmalıdır. Jinekolojik muayeneden sonra doktor size diyaframın optimal uygun türünün ve boyutunun seçilmesinde yardımcı olacaktır. Bazı kapakçık ve diyaframalar spermatozoitleri öldüren nonoksinol-9 maddesi salgılayarak daha güçlü korumada bulunurlar.

Prezervatifler sadece bir kez kullanılan çok rahat ve ucuz araçtır. Onları alırken kullanım tarihine (bu 5 yıldır) dikkat edin! Prezervatifler herhangi zührevi hastalıklara bulaşmasında (özellikle spermisitlerle birlikte kullanıldığında) önler.

Rahim içi kontraseptif (Doğum kontrol araçları)
Rahim içi araçlar (ria) rahim içine yerleştirilerek uzun yıllar boyunca gebeliği önleyen küçük bir düzenektir. Şu anda içinde bakır olan RİA dan geniş kullanılır. Rahim içi araçlar (ria)  sperm rahimden geçmesine, yumurta hücresinin rahim boşluğuna doğru hareketini engel oluşturuyor; döllenmiş hücrenin rahim duvarına yerleşmesini önler.

Bazı rahim içi araçların içeriğinde progesteron hormonu bulunur. Böyle rahim içi araçların her gün rahim boşluğuna çok küçük dozlarda hormon salgılayarak, spermin rahime girmesine engel olur. Rahim içi araçlar (ria) yüksek etkilere (gebeliğin oluşma ihtimali sadece 100 kadından 1’inde olabilir) sahiptirler ve rahime yerleştirdiği andan itibaren 10 yıla kadar sürede istenmeyen gebeliğin önler. Rahim içi araçlar (ria) dışarı çıkarttıktan çok az bir sürede kadınlar gebe kalma fonksiyonlarını geri dönerler.

Rahim içi araçların (ria)  üzerinde yazılı tarihten bakarak son kullanma tarihi geçmiş olanları kullanmayınız, çünkü bu zaman üreme organlarının iltihabi hastalıklarının gelişmesi tehlikesi artıyor. Rahim içi araçların (ria) seçilmesi, rahim içine yerleştirmesi veya çıkarılması sadece nitelikli hekim tarafından yapılmalıdır.

Rahim içi araçlar (ria)  rahim içine adet döneminin istenilen gününde yerleştirilebilir. Rahim içi araçlar (ria) kullanılırken ilk birkaç ay içinde adet sırasında kanama ve ağrıların oluşması da mümkündür.

İltihabi hastalıkların oluşmasına neden olabileceğini dikkate alarak rahim içi araçların (ria) kullanılması doğum yapmamış kadınlara tavsiye edilmez. Çünkü bu cinsel yolların iltihabi hastalıkları kısırlığın oluşumunun başlıca nedenlerinden biridir.

Rahim içi kontraseptif (Doğum kontrol araçları) kullanıldığında aşağıdaki durumlar varsa mutlak olarak yan etki olarak kabul edilir:

  • İç ve dış üreme organlarının akut ve kronik iltihabi hastalıkları;
  • Hamileliğin gerçekleşmesi ihtimali;
  • Üreme sistemin onkoloji patolojileri;
  • Anlaşılmayan rahim kanamaları;
  • Rahim içi araçları başarıyla yerleşmesine ve etkin kullanılmasına engel olan rahimin patolojik durumları (vajina darlığı, rahimin fibromatozisi vb. Bu gibi patolojik kusurları);
  • Bakır’a karşı alerji.

Rahim içi araçlar (ria)  kullanılmasının sakıncalı olduğu bazı durumlar:

  • Önceden yaşanmış dış gebelik;
  • Kan pıhtılaşması bozuklukları;
  • Kalp kusurları;
  • Düzenli olmayan adet döngüsü veya ağrılı adet kanaması.

Yukarıda saydığımız olumsuz durumlar varsa rahim içi araçlar (ria)  kullanılmasının olasılığı sadece doktor tarafından tayin edilebilir.

Hormonal kontraseptif (Hormonal doğum kontrol)
Doğru kullanıldığı durumlarda modern hormonal kontraseptifin en güvenilir yöntem olarak kabul edilir. Onun verimliliği % 100’e yakındır. Bu zaman özel ilaçlar kullanılıyor. Bu ilaçlar yumurtlamayı önler, rahim ağzı salgısının yoğunluğunu artırarak spermin rahime doğru hareketinin önler. Onların içinde östrojen ve progesteron hormonları olur. Rahim içi kabul edilen kontraseptifler hem doğum yapmış, hem de doğum yapmamış kadınlar kullanabilirler. Bu tabletler gelecekte annelik için hiçbir sakınca yaratmaz. Sağlıklı kadınların gebe kalma yeteneği bu ilaçların kabul edilmesini bıraktıktan sonraki birkaç ay içinde geri yüklenir. Tabletlerin düzgün kabul edilmesi büyük önem arz etmektedir. Onların doğru kabul edilmemesi bu kontraseptifliğin etkisiz olmasına neden olur.

Hormonal kontraseptif kullanmaya başladıktan sonraki 1 kaç ay içinde bulantı, vajina salgısının salgısının değişimi, hafif halsizlik gibi durumlar oluşabilir. Bu organizmanın yeni hormonal şekline uyumu ile açıklanmıştır.

Sigara içen kadınlara 35 yaşından sonra bu şekilde olan ilaçların kabul edilmesi tavsiye edilmez. Çünkü bu dönemde onlarda yan etkiler ortaya çıkabilir. Son zamanlarda uygulanmaya başlanan yeni hormonal haplar kadınlar için daha güvenli olarak kabul edilir, obezite neden olmazlar.

Cerrahi kontraseptif (Cerrahi doğum kontrol)

Kadın sterilizasyonu: Genel anestezi altında rahim tüpleri bağlanır. Böylece, spermler ve yumurta hücresi birbiri ile “buluşmadıkları için mayalanma da mümkün olmuyor. Bu doğum kontrol yöntemi ancak tıbbi talimat varsa uygulanabilir. Örneğin, diğer tüm doğum kontrol yöntemleri ona uymuyorsa. Bu yöntemin olumsuz yanı, sürecin geri döndürülemez olması ve döllenmenin-mayalanmanın doğal yolla yeniden başlaması bir daha mümkün olmaz.

Erkek sterilizasyonu (Vazektomi): Ameliyat 15-20 dakika sürer (kişi işlem bitince eve geri bilir). Karmaşık olmayan cerrahi işlem aracılığıyla erkeğin sperm yolları her iki taraftan kesilir. Testisler sağlam kalarak hormon üretmeye devam ediyor, erkeğin cinsel elliliyi, ereksiyon, orgazm gibi özellikleri normal kalır. Ameliyattan birkaç gün sonra tekrar doktora başvurmak, spermde sperm olup olmadığının kontrol edilmesi için muayeneden geçmek gerekir. Spermin spermatozoitlerden boşaltılması 3 aya dek sürebilir. Bu nedenle laboratuvar incelemeler spermde sperm olmadığını teyit edene kadar diğer doğum kontrol yöntemlerin kullanılması önerilir.

Etiketler:

İlginizi Çekecek Diğer Konular

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

Sayfa başına git